WhatsApp 📱 bij vragen: +31 (0) 6 270 477 21 | Of mail ons voor een incompany offerte →

Chunken en hypnotisch taalgebruik: waarom óók jij het zou moeten doen

chunken met taal

Wat is chunken? Chunken is een goed bewaard geheim in de wonderlijke wereld van taal. Er valt nog zoveel te leren over hoé wij, als mensen, communiceren. Chunken is het organiseren en re-organiseren van informatie in kleinere of juist in grotere delen. Het is, anders gezegd: bewust schakelen in taalniveaus. En dan bedoel ik niet de ‘Nederlandse taalniveaus’ van a1 tot en met c2. Ik heb het over schakelen tussen abstractieniveaus.

Een hoog vs. Een laag abstractieniveau

Soms hoor je de uitspraak “Maak het nu eens concreet!”. Dit wordt vaak geroepen als een idee, of een wens, of een uitspraak, op een vaag of dubbelzinnig niveau blijft hangen. Wellicht ben je ook wel bekend met de term ‘containerbegrip’. Containerbegrippen zijn de ultieme voorbeelden van abstracte taalpatronen

Daar tegenover staan mensen die veel in voorbeelden praten, maar waarbij het grotere doel gemist wordt. Dan zou je kunnen zeggen: “Waar is dit een voorbeeld van?” Veel praten in voorbeelden zijn concrete taalpatronen

Als je je bewust bent van deze verschillende abstractieniveaus, bezit je de macht om gesprekken te sturen en om deze naar jouw hand te zetten. En dat is fijn. Zeker wanneer je een bepaald doel wilt bereiken door middel van een gesprek. 

Over chunken

Chunken is een techniek die je in staat stelt om te veranderen van abstractieniveau in je communicatie. Het bewegen van een abstract naar een concreter niveau noemen we dus downchunken en het bewegen van een concreet niveau naar een abstracter niveau noemen we upchunken. Naast deze twee verticale richtingen, kun je ook nog lateraal chunken. Die laatste doe je ‘horizontaal’.

Waarom upchunken zo waardevol is

Bij een abstract taalpatroon laten we over het algemeen veel weg. Dat wil zeggen: de invulling ervan wordt vrij gelaten. Neem bijvoorbeeld het woord ‘plezier’. Waar denk jij aan als je het woord ‘plezier’ hoort of leest? Jij geeft hoogstwaarschijnlijk een andere invulling aan het woord plezier, dan dat ik doe. En zo ontstaat met één woord een verschillende intrinsieke beleving bij twee mensen. 

Zulke abstracte taal is enorm waardevol als je een grote, gemengde doelgroep wilt aanspreken. Het sportmerk Nike is hier grootmeester in met hun pay-off/slogan ‘Just do it!’. Uhhh… Do what? Where? When? Aan al die vragen geeft jouw brein razendsnel – en vaak onbewust – zélf invulling. Zo had ABN Amro jaren terug de slogan ‘Meer mogelijk maken’ (bron: Marketingfacts). Meer dan wat? En hoeveel is dat dan precies? En Coca Cola gebruikt de slogan ‘Open Happiness’. Dit slaat zowel op hun product als op jouw eigen invulling van het woord ‘happiness’. En Amstel Bier heeft de slogans gehad: ‘Ons bier’ en ‘Voor elkaar’. Ehm, kan het allemaal nóg vager? Maar we houden ervan!

We worden continu verleid door taal die ons onderbewustzijn aan het werk zet om een eigen invulling van een bepaalde term te creëren.

Hoe jij dit kunt gebruiken? Nou, tijdens presentaties voor grote groepen bijvoorbeeld. Of in je marketing.

Waarom downchucken zo waardevol is

Stel: je wilt een af te spreken aanpak bereiken over de concreet te nemen actie(s) om een vraagstuk aan te pakken. Dan is downchucken dus weer extreem waardevol.

Bij abstract taalgebruik worden er namelijk dingen door je onderbewustzijn gegeneraliseerd, weggelaten en vervormd. Maar trek je het taalgebruik naar het concrete niveau toe, dan ontstaat hier steeds minder ruimte voor. Denk bijvoorbeeld – heel even – aan een kat bovenaan een trap. Aan wat voor kat dacht je? Welke kleur had de kat? Hoe zag de trap eruit? Waar zat de kat precies? Door zulk soort vragen te stellen maak je de zaken steeds concreter en kun je onderlinge consensus bereiken.

Downchunken kan ideaal zijn tijdens vergaderingen waarin je tot gerichte actie wilt komen. Of je kunt bijvoorbeeld downchunken tijdens je functioneringsgesprek.

Nog een toevoeging: lateraal chunken

Ken je die uitspraak “Je moet geen appels met peren vergelijken?“. Dat doe je met lateraal chunken dus juist wél. Met lateraal chunken beweeg je over hetzelfde abstractieniveau naar links en naar rechts. Je categoriseert elementen en zet ze allemaal op dezelfde horizontale lijn.

Voorbeelden vragen die je jezelf kunt stellen, als je lateraal wilt chunken, zijn:

  • Waar lijkt dit op?
  • Wat is hier gelijk aan?

voorbeeld chunken

Chunken in de praktijk

Chunken kun je overal, de hele dag door. Het enige wat je ervoor nodig hebt is het bewust kunnen omgaan met de verschillende abstractieniveaus. 

Een voorbeeld uit het boek ‘Verbinding zonder Wifi’ van Robin Stevens (p. 136):
Wil je een vriend overtuigen van een bepaald restaurant? Zeg dan liever zoiets als: “Dit restaurant staat bekend om zijn culinaire hoogstandjes en intieme sfeer” dan “Je kunt daar zo lekker Foie Gras eten”. Als je zo specifiek bent is de kans dat diegene afhaakt veel groter, zeker als de persoon in kwestie het beste voor heeft met dieren en vegetariër is. Als je weinig weet over de ander gebruik je in eerste instantie dus altijd liever hypnotisch taalgebruik. Op die manier geef je de ander de kans om zelf in te vullen wat hij bedoelt met culinaire hoogstandjes.

Iemand die – zakelijk gezien – op fantastische wijze met deze abstractieniveaus weet te spelen is Sharon Kroes (bekijk hieronder zijn film). Hij redeneert eerst een concreet standpunt naar een hoger abstractieniveau toe, waar iedereen zich in kan vinden. Om vervolgens van daaruit, tijdens een presentatie, weer terug te redeneren naar het standpunt, dat dan een volkomen logische conclusie (b)lijkt.

Ps. Wil je hier zelf eens mee oefenen? Doe dan eens hetzelfde als Sharon Kroes, maar dan voor een ander standpunt.

Succes!

Geef een reactie

*

WhatsApp 📱 bij vragen: +31 (0) 6 270 477 21 | Of mail ons voor een incompany offerte →