Vóóral de vrouw met overgewicht blijkt het vaker te moeten ontgelden tijdens een sollicitatiegesprek

Share

Vóóral de vrouw met overgewicht blijkt het vaker te moeten ontgelden tijdens sollicitatiegesprekken. Vrouwen met overgewicht blijken maar moeilijk aan een baan te kunnen komen. Ze moeten het vaker ontgelden dan andere mede-sollicitanten tijdens het sollicitatiegesprek, ondanks hun kwalificaties voor de baan. De boosdoener? Een principe dat ook wel het ‘horn-effect’ wordt genoemd. Een horn-effect is de neiging om een persoon negatief te beoordelen, gebaseerd op één – waarneembaar – negatief aspect van die persoon. De context kan hierbij van groot belang zijn.

Vrouw met overgewicht: discriminatie of terechte afwijzing?

Recruiters discrimineren er – bewust en onbewust – nog lustig op los als het gaat om overgewicht en vrouwelijk voorkomen. Mannen blijken hier minder last van te hebben dan vrouwen. Het Amerikaanse platform Fairygodboss deed in 2017 onderzoek onder 500 hiring managers en de resultaten liegen er niet om: “Nog geen 16% van de respondenten overweegt de vrouw met overgewicht uit te nodigen voor een sollicitatiegesprek.” Ook spelen er meerdere vooroordelen mee, als: een dikke vrouw zal wel lui zijn. Opvallend genoeg zijn het vooral de vrouwelijke hiring managers die het hardst oordelen over vrouwelijke sollicitanten met overgewicht, niettemin kunnen de mannen er ook wat van.

In de afwijzing als reactie op de sollicitatie komt echter vrijwel nooit de echte reden te staan, maar wel dat er “een andere, beter geschikte kandidaat was” of “dat een andere kandidaat beter aansloot bij het functieprofiel”.

Dit is een dubbele klap in het gezicht met vrouwen met overgewicht. Deze afwijzing kan namelijk vergeleken worden met naar de sportschool willen gaan, maar niet durven vanwege de afkeurende en afwijzende blikken. Terwijl je op dát moment juist iets aan je overgewicht wilt doen.

(morbide) obesitas als chronische ziekte

Obesitas, of morbide obesitas, wordt in de gezondheidszorg bestempeld als ‘chronische ziekte’. De oorzaak van de ziekte wordt echter vaker geweten aan mentale aspecten dan aan lichamelijke aspecten, of juist vooral aan een combinatie van beiden.

Dat fat shaming in de maatschappij steeds groter wordt, helpt de bestrijding van obesitas niet. “Stigma’s over dik zijn, zijn gevaarlijker voor de gezondheid dan dik-zijn zelf”, weet Marjon Melissen. Marjon worstelt zelf al jaren met obesitas en met de reacties daarop van anderen, vertelt ze in een artikel op One World.

Ook de Nederlandse Stichting Over Gewicht maakt zich grote zorgen over fat shaming. “Mensen met overgewicht zijn lui, incompetent, onaantrekkelijk en zwak. Het is hun eigen schuld dat ze dik zijn.” Dit zijn vreselijke vooroordelen, maar ze zijn wijdverbreid. “Gewichtsdiscriminatie is een van de weinige vormen van discriminatie die volkomen is geaccepteerd in onze samenleving.”

Dat je als persoon met overgewicht ook automatisch ‘ongezond’ zou zijn, klopt niet volgens Marjon Melissen. En ook vier vloggers schoten op de bres over de continu aannames over mensen met overgewicht. Zij verdedigden zich in een artikel op Het Parool:

‘Slecht’ eten is ongezond voor iedereen, ongeacht je omvang of gewicht. Dat wordt ook wel licht aangestipt in het [eerdere] stuk. Maar jawel, daar is ook weer die link tussen slecht eten, obesitas/overgewicht en welvaartsziektes. Zo doe je iedereen tekort. Dikke mensen worden wederom gestigmatiseerd, als boeman gebruikt en in de ongezonde hoek gezet. Met marginalisering en veel zelfhaat tot gevolg. En dunne mensen krijgen de onterechte boodschap mee dat ze, zolang ze maar slank zijn, ze wel ‘slecht’ kunnen blijven eten.

Want ja, als dik automatisch ongezond is, dan is dun natuurlijk automatisch gezond. Als het zo simpel was, dan zou die studie geneeskunde niet zo lang en ingewikkeld hoeven te zijn.

Waarom juíst vrouwen last ervaren… en mannen vrijwel niet.

Vrouwen worden in sollicitatiegesprekken doorgaans al steviger uitgedaagd dan mannen, zo ondervond een onderzoeksteam dat de resultaten van hun onderzoek publiceerde in het tijdschrift Social Sciences. Vrouwen worden vaker onderbroken dan mannen (17 keer tegenover 14 keer bij mannen) en ze worden stevig, soms zelfs buitensporig uitgedaagd om hun intellect te bewijzen in een sollicitatiegesprek. RTL Nieuws publiceerde een samenvatting van de onderzoeksresultaten met de titel: “Vrouw krijgt moeilijker sollicitatiegesprek dan man”.

Buiten bovenstaande vaststelling wordt bij vrouwen ook vaker gekeken of ze wel aan het Westerse schoonheidsideaal voldoen.

Is het ooit wél verantwoord om een vrouw met overgewicht af te wijzen voor een baan?

Er zijn echter ook gevallen waarin vrouwen met overgewicht niet vanwege fat shaming of het horn-effect worden afgewezen voor een baan, maar wél vanwege de strenge uiterlijke eisen die de baan stelt. Net zoals dat mensen met tatoeages hier niet voor worden aangenomen, kan een vrouw met overgewicht ook naar dergelijke banen fluiten. In de luchtvaart is dit lange tijd het geval geweest bijvoorbeeld; waar stewardessen aan een schoonheidsideaal moesten voldoen. Of dit helemaal correct is, is een andere discussie. Maar daarvan wist men lange tijd, net als bij modellen: je komt er alleen tussen als je er ‘zo’ en ‘zo’ uit ziet.

Een ander, meer recent geval, is een afwijzing van een vrouw met obesitas voor een functie van promotiemedewerker. De vrouw liet het er niet bij zitten en sleepte het bedrijf voor de rechter. De rechtbank oordeelde echter dat onderscheid op zwaarlijvigheid hier objectief gerechtvaardigd was, omdat de werkgever aan had gegeven niet steeds weer bedrijfskleding in de maat XL te kunnen bestellen. De uitspraak van het College van de Rechten voor de Mens was:

Volgens het College was dat [objectieve rechtvaardiging] in deze kwestie het geval: in de functie waar de vrouw naar solliciteerde, zou zij steeds weer andere bedrijfskleding moeten dragen, afhankelijk van het merk of product dat zij per gelegenheid moest demonstreren. Indien het bedrijf de kleding voor iedere opdracht in meerdere maten zou moeten bestellen, zou dit het bedrijf veel geld kosten. Met het onderscheid wordt een zo efficiënt mogelijke bedrijfsvoering beoogd, zodat het bedrijf een betaalbaar product kan aanbieden en haar positie op een concurrerende markt kan behouden, zo oordeelde het College. Het belang van het bedrijf wordt daarom door het College in dit geval zwaarder geacht dan het belang van de sollicitante. Van een verboden onderscheid is derhalve geen sprake.

Mocht je hard kunnen maken dat iemand met overgewicht je bedrijfsresultaten nadeling beïnvloedt, dan sta je volgens het College van de Rechten voor de Mens dus in je recht.

In andere andere gevallen is er géén excuus om een vrouw (of voor wat dat betreft ook een man) op het hebben van overgewicht af te wijzen voor een baan.

Wat valt er tegen de discriminatie van overgewicht bij vrouwen te doen?

Ben jij een hiring manager en solliciteert er een vrouw met overgewicht bij jou? Dan zijn er een aantal dingen die je kunt doen, die het sollicitatieproces wat eerlijker maken tegenover deze sollicitant.

  1. Wees je bewust van je eigen aannames. Doe je – bewust of onbewust – de aanname dat een vrouw met overgewicht ongezond is? Ga dan eens na of dat wel waarheid is. 9 van de 10 keer hoeft dit namelijk helemaal niet zo te zijn.
  2. Bedenk je dat iemand niet zomaar solliciteert en dat deze baan misschien zelfs juíst positief kan bijdragen aan meer werk- en levensgeluk van de sollicitant, waardoor diegene minder stress ervaart en makkelijker afvalt (want, wél bewezen: stress zorgt ervoor dat je moeilijker kunt afvallen).
  3. Ga eens na bij jezelf of het voldoen aan een schoonheidsideaal belangrijk is voor deze functie? Draait het niet veel vaker om het hebben van een leuke, goede persoonlijkheid en een inhoudelijk sterke boodschap?!

Lees jij dit en voel je, je gediscrimineerd in het sollicitatieproces vanwege je overgewicht? Meld dit dan bij Stichting Meldpunt Discriminatie Overgewicht.

Share

Geef een reactie

*

Inloggen Online Academy.