Dienend leiderschap

Waarom dienend leiderschap de enige leidersschapsstijl zou moeten zijn

0 Shares
0
0
1

Waarom dienend leiderschap de enige leiderschapsstijl zou moeten zijn.

Wie naar leiderschap googled of boeken over dit onderwerp leest, komt vaak uit op verschillende leiderschapsstijlen. Onzin. Ik roep: BULL! Leiderschap komt in vele vormen, maar in de kern bestaat er maar één manier van écht leiderschap – en dat is: dienend leiderschap.

Dienend leiderschap is het hoogste goed in leiderschapsland. Is het altijd makkelijk? Nee, dat zeker niet. Is het de meest duurzame en krachtige vorm van leiderchap? Ja, dat wel.

Wat is dienend leiderschap?

Als ik het over dienend leiderschap heb, bedoel ik: leiderschap in dienst van .. [vul in]. Bijvoorbeeld: leiderschap in dienst van de burger; leiderschap in dienst van je team; leiderschap in dienst van een activistische beweging; leiderschap in dienst van je gezin. Bij dienend leiderschap sta je in dienst van een hoger doel en de mensen die met je meestreven naar dat hogere doel. Bij dienend leiderschap ben je ervan bewust dat de (verander)kracht niet bij ‘the one‘, maar bij ‘the many‘ ligt.

Jij staat dus in dienst van the many. En de allerbelangrijkste vraag die je je daarbij moet stellen is: hoe kan ik helpen? 

Dat vraagt niet alleen om een ‘outward mindset‘, maar ook om een hoog gehalte van zelfinzicht. Omdat je pas weet HOE je kunt helpen als je weet waar jouw unieke talenten liggen – en waar je energie zit, zodat je er zoveel mogelijk van weg kunt geven zonder zelf ‘op’ te raken.

Bij dienend leiderschap maak je daarnaast gebruik van je formele macht – de mandaten die je hebt gekregen – om de mensen achter je (ik zeg bewust niet ‘onder je’) te helpen. Dus je gebruikt die mandaten niet als oppressiemiddel tégen de mensen onder je. Een cruciaal verschil.

Tip: lees ook het boek ‘The outward minset’ van The Arbinger Institute eens. Koop het boek hier via Bol.com.

Waarom het verkrijgen van (formele) macht geen vorm van leiderschap is

John Mayer zingt erover het in zijn nummer ‘Vultures’: “Power is made by power being taken”. Macht verkrijg je alleen door de macht van anderen af te nemen – of ze geven het vrijwillig aan je. In die laatste moet sprake zijn van een sterke vertrouwensband.

Dat zie je ook in de politiek. Ons gehele politieke stelsel is berust op vertrouwen. Mensen geven hun macht op aan de Tweede Kamer en het kabinet, omdat ze het vertrouwen hebben dat de overheid op een juiste manier met haar verkregen macht omgaat. Blijkt dat dit niet zo is, dan ontstaat er wrijving. Dan wordt diezelfde macht, die eerder afgestaan is, nu weer teruggeëist door de burger. Of er wordt – op z’n minst – gevraagd om de vertrouwensband te herstellen. Dit zagen we gebeuren tijdens de coronacrisis met allerlei demonstraties en met name tijdens het debat op 1 april 2021 over ‘Functie elders’ (met betrekking op Pieter Omzigt) dat toepasselijk de hashtag #omzigtdebat krijg.

Wat hier aan ten grondslag lag, was dat er een grotere vertrouwenskwestie was opgelaaid. Tijdens de verkenningsfase voor een nieuwe regering was een vertrouwensbreuk ontstaan door – per ongeluk – uitgelekte notities van één van de verkenners. Daar stond iets merkwaardigs op. Merkwaardig genoeg om voor een vertrouwensbreuk tussen het kabinet en de Tweede Kamer te zorgen. Maar tijdens dat debat op 1 april 2021 werd duidelijk: de vertrouwenskloof tussen overheid en burgers is groter dan ooit.

Als de overheid zich schuldig maakt aan misbruik van de macht, zoals bijvoorbeeld in de Toeslagenaffaire is gedaan, dan brokkelt het goedwillende vertrouwen van de burger in de overheid af. Bovendien doet zich hier dan een ommekeer voor: het leiderschap van de overheid slaat dan om naar volledige berusting op ‘geleende macht’ – dat in goed vertrouwen door de burger is afgegeven.

De lijn tussen dienend leiderschap en machtsmisbruik is fragiel

Met de bovenstaande politieke situatie merk je al hoe fragiel de lijn is tussen dienend leiderschap en machtsmisbruik. Leiders in formele machtsposities kunnen er vrij makkelijk voor kiezen om over te schakelen naar machtsmisbruik (de weg van de minste weerstand), maar dat is nóóit een duurzame optie. Dit zal altijd op enig punt – welk punt dan ook – backfire opleveren. Met andere woorden: misbruik, liegen en bedreigen zal je een keer in je staart bijten.

De lijn tussen dienend leiderschap en machtsmisbruik berust dus volledig op het geweten van één persoon, op het geweten van de leider zélf, vandaar ook het gezegde: “With great power comes great responsibility”.

Ver-van-mijn-bed show of stiekem héél dichtbij?

De geschetste politieke situatie hierboven is geen uitzondering. Overal in organisaties komen zulke vertrouwenskwesties voor. De vraag is: heb jij scherp hoe het er in jouw organisatie voor staat? Is er vooral sprake van machtsmisbruik of is er vooral sprake van dienend leiderschap?

Het maakt overigens niet uit op welk niveau jouw leiderschap zich bevindt – of waar in de organisatie je dat leiderschap moet laten zien. Het komt allemaal op hetzelfde neer.

Ben je een projectmanager? Dan dien je het project en de mensen die meewerken aan dat project.
Ben je een manager? Dan dien je de doelstellingen van je afdeling en de mensen van die afdeling.
Ben je een teamleider? Dan dien je de doelstellingen van jouw team en de mensen binnen dat team.
Ben je een directeur? Dan dien je de doelstellingen van de organisatie en alle werknemers in jouw organisatie.

In welke rol of functie je ook zit, de enige vraag die je hoeft te stellen met betrekking tot krachtig leiderschap is:
“Hoe kan ik helpen?”

1 Shares
2 comments
Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

You May Also Like